Zapraszam na Jubileusz Kulturoznawstwa (11-12.06), przynajmniej na naszą historyczną panelową sesję. Planujemy gorącą dyskusję o historii i naukach o kulturze.
Bardziej szczegółowy opis panelu:
Panel HISTORIA WOBEC PRZYSZŁOŚCI KULTUROZNAWSTWA POLSKIEGO
I polecam filmy o reżyserach z 28.05: tylko trailer widzę filmu o Milosu Formanie na YT: Co cię nie zabije,
i ostatnia rozmowa dwóch Marków: „Dzień świra”: Marek Kondrat i Marek Koterski o fenomenie filmu i Adasiu Miauczyńskim
KAMERA KULTURA 5
SPORT
Nabór otwarty do 30 czerwca, na mój adres: adod@amu.edu.pl można przesłać krótką zajawkę (ok. 100 słów nie więcej).
Formułujemy zestaw dwóch tytułów filmowych i tytuł artykułu.
Artykuł piszemy do końca wakacji, czyli DO KOŃCA WRZEŚNIA koncentrując się na swoim temacie i wybranym zestawie 2 filmów, ale to jeszcze nie jest ostateczna faza projektu. Co będzie dalej… zawiadomię po ustaleniu ostatecznej listy Autorów i zestawów filmowych.
Mój zestaw filmowy i tytuł brzmi:
Moneyball 2011, Fan 1996
Bycie gwiazdą w sportach zespołowych.
Tytuły filmów mogą się powtarzać, ale żeby występowały w innych konstelacjach i generowały różne problemy teoretyczne do rozważenia.
Polecam ostatni numer Kamery Kultury z tekstami naszych studentów (p. Cyryl – redaktor, p. Hanna i p. Mikołaj); u dołu strony (niech Państwa nie zmyli info NAKŁAD WYCZERPANY) można całość ściągnąć w pdfie:
——————————————————-
—————————————————
Polecam lekturę najlepszej, bo aksjologicznej teorii kiczu H. Brocha: Broch O kiczu
Omówione tytuły schodzą niżej.
18.06 p. Paulina i p. Paulina, „Frankenstein”, 2025, Drakula, 1992 (też dobra ekranizacja jednak:)
T: Przedstawienie potwora.
——————————————
5.03
Lista 10 filmów, które najbardziej dały nam do myślenia.
Przykłady analizy:
Doskonałość ANALIZY aksjologicznej:
Muzyka, która „robi” film Barry Lyndon: Haendel – Sarabande
Mój ulubiony film obejrzany w 2025 (ale to już nie jest analiza aksjologiczna):
The Big Short: Jak mówić, żeby powiedzieć?
12.03
T (wspólny dla obu filmów): Miłość czy efekt przyciągania?
1. Film „Zakochany bez pamięci” 2004 (p. Lena)
2. „Niebezpieczne związki” 1988 (ja)
19.03
p. Ilya, T: Presja grupy/konformizm. „12 gniewnych ludzi”, 1957
Do zajęć o „12 gniewnych” polecam:
Sześć technik jak zmienić czyjeś zdanie – analiza „Dwunastu gniewnych ludzi”
Mówiłam też o więzienno-artystycznym dokumencie (pytanie: czy resocjalizacja jest możliwa?), na YT widzę tylko trailer: Tehachapi | Official Trailer
26.03 p. Agata, Marta
„Thelma i Louise”, 1991
T1. Czy przyjaźń jest silniejsza od miłości romantycznej?
T2. Kiedy (w jakich okolicznościach) i jak rodzi się skłonność do przekraczania granic?
Martyna, Dominika: „Polowanie”, 2012
T1: Solidarność grupowa a jednostki.
T2: Prawda a domniemanie.
9.04 p. Dominika, „Ex machina”, 2014
p. Antonina, „Grzesznicy”, 2025
T (wspólny): Czy prawdziwa wolność jest możliwa?
16.04 p. Maria i p. Mikołaj, „Melancholia”, 2011, „Ćma”, 1980
T (wspólny): Obraz zagłady/depresji?
23.04 p. Aleksandra, Joanna i Weronika, „Requiem dla snu”, 2000
T1: Granice wolności wobec nałogu.
T2: Samotność jako źródło autodestrukcji.
T3: Marzenie jako siła budująca i niszcząca życie człowieka.
——————————————
30.04 p. Hanna i p. Cyryl, „Pogorzelisko”, 2010
Zachęta do obejrzenia recenzji (ale niestety ze spojlerami): Pogorzelisko (2010) Denis Villeneuve ★RetroRecenzje
T1: Nienawiść a miłość w rodzinie.
T2: Wolna wola czy determinizm?
——————————————
07.05 p. Nikola, p. Zuzanna, „Prestiż”, 2006, „Czarny łabędź”, 2010
T: Granice w dążeniu do perfekcji. Kiedy perfekcja przeradza się w obsesję?
——————————————
14.05 p. Weronika, „Grobowiec świetlików”, 1988
T: Wojna z perspektywy dziecka.
21.05 p. Kamil, „Opowieści z Narni”, 2005
p. Kacper, „Siódma pieczęć”, 1957
T: Poświęcenie jako najwyższa wartość.
——————————————
28.05 p. Zuzanna, „Amadeusz”, 1984
p. Weronika, „Nic śmiesznego”, 1995
T: Konflikt między talentem a ciężką pracą.
Wykonałam zadanie, które osobom z pewnymi „brakami” do oceny bardzo dobrej narzuciłam, przedział 5.000 – 10.000 znaków (ze spacjami) to bardzo mało, więc ograniczyłam swój opis kiczu na przykładzie filmowym do spisania sceny wykładu z filmu „Miłość ma dwie twarze”. Cały dzień robiłam notatki o czym chciałabym napisać. Ten tryb pracy polecam. Oto jego efekt, notatki w ciągu dnia (podczas którego robiłam inne rzeczy) i 2 godziny pisania wieczorem (też nie mam na to zbyt wiele czasu, niech sobie Państwo nie wyobrażają). Ze względu na limit znaków, musiałam obciąć wątki dotyczące wspaniałej aktorki grającej matkę Streisand (Lauren Bacall). Dzięki temu kiczowemu filmowi odkryłam również tę aktorkę na nowo. Wspaniała postać.
Po zaj. 14.05: Bardzo dziękuję za inspiracje filmowe (p.w. p. Weronice) nt. dziecka w filmie, tylko jakiś tytuł François Truffaut’a mi umknął. Może chodziło o Philippe’a Claudela „Dzieciństwo”, 2015? „Obrazy bez autora”, 2018 też nie znałam; jest co oglądać.
Dla tych którzy nie mają pomysłu na prace licencjackie/magisterskie nieustająco polecam temat dzieciństwa (dziecko w kulturze, perspektywa dziecka). Jest mało rozpracowany, a bardzo ważny. Zwłaszcza dzisiaj, gdy ludzie nie chcą / boją się „mieć” dzieci.
Do bibliografii (również ja muszę sobie odkurzyć):
Historia dzieciństwa – Philippe Ariès, teoria rozwoju psychospołecznego Erika Eriksona (bo jeśli nie rozwiążemy kryzysów z dzieciństwa, rozwój zostaje zablokowany).
Tytuły, które pojawiły się u Państwa więcej niż 2 razy to:
Skazani na Shawshank, Przerwana lekcja muzyki, Władca pierścieni, Czarny łabędź, Zakochany bez pamięci, Wyspa tajemnic,
i najwięcej – 12 gniewnych ludzi (aż 6 razy).
————————————–
Celem zajęć jest opanowanie praktyki aksjologicznej analizy dzieła filmowego.
Coraz bardziej widoczny jest brak interpretacji filmów w perspektywie aksjologicznej (aksjologia jest rozumiana jako dziedzina spinająca etykę z estetyką). Nie brakuje w humanistyce refleksji z zakresu etyki i estetyki, lecz nie łączy jej już Kantowskie pytanie o możliwość przedstawienia wartości.
Między twórcami a odbiorcami przedstawień zawierana jest swoista umowa komunikacyjno-społeczna, będąca skutkiem tak zwanej demokratyzacji wszystkich dziedzin kultury i oderwania nowej estetyki od etyki. W kulturze współczesnej popadamy w szczególnego rodzaju mityzację, piękno uwikłane zostaje w kiczowatość i fascynację przekraczaniem kolejnych granic (Broch), egzaltowana mieszczańska wyobraźnia (Barthes, Bourdieu, Giddens) prowadzi do powszechnego zaniku poczucia fikcjonalności obecnego kiedyś w kulturowo doniosłych wielkich przedstawieniach, stanowiących lustro dla społeczności.
Czy film może stanowić idiolekt dzieła sztuki, czyli według U. Eco – model doświadczania świata, do którego inni pragną się odnieść, wyznaczający całą strukturę sensów (dlatego nawet brak czy niejasność staje się w idiolekcie dzieła sztuki sensownym wyborem, ma swoje uzasadnienie i wytwarza komunikację między twórcą a odbiorcą). Analizując konkretne filmy (ważne, aby były to filmy uznane za dzieła filmowe) postaramy się przywrócić tę komunikację i dyskusję na temat wartości.
Zalecana literatura:
Barthes R., Światło obrazu. Uwagi o fotografii,
Broch H., Kilka uwag o kiczu i inne eseje,
Deleuze G., Kino. 1. Obraz-ruch 2. Obraz-czas,
Didi-Huberman G., Obrazy mimo wszystko,
Didi-Huberman G., Przed obrazem. Pytanie o cele historii sztuki,
Doda-Wyszyńska A., Pułapki przedstawienia. Filozofia przez pryzmat praktyk montażu pojęć,
Eco U., Nieobecna struktura,
Flusser V., Ku filozofii fotografii,
Gołębiewska M., Demontaż atrakcji. O estetyce audiowizualności,
Helman A., O dziele filmowym,
Kant I, Krytyka władzy sądzenia,
Marquard O., Aesthetica i anaesthetica. Rozważania filozoficzne,
McGowan T., Realne spojrzenie. Teoria filmu po Lacanie,
Miczka T., O zmianie zachowań komunikacyjnych. Konsumenci w nowych sytuacjach audiowizualnych,
Saniewski W., Niewinność utracona w kinie,
Słownik pojęć filmowych (m.in. Helman A., Miczka T.)
Žižek S., Lacrimae rerum. Kieślowski, Hitchcock, Lynch.